Infoblad thee

 

1. Hoe groeit thee?

Thee komt van een theeplant. De theeplant is een struik. De struik kan twintig meter hoog worden. Op een theeplantage worden de planten gesnoeid. Ze worden dan ongeveer één meter hoog. Zo is het makkelijk om de blaadjes te plukken.

Een theeplant moet eerst vier jaar groeien. Dan plukt de boer de eerste jonge blaadjes. Van sommige theeplanten kan wel honderd jaar geplukt worden! 

Je gebruikt het blad van de theeplant om thee van te maken. De bladknop aan de top van de stengel wordt geplukt en de blaadjes die daar net onder groeien.

 

2. Waar groeit thee?

Theestruiken groeien in tropische of subtropische landen (temperaturen tussen de 10 en 30 graden Celsius). De struik heeft vruchtbare grond, warmte en vocht nodig.

Thee wordt verbouwd op plantages. Deze plantages liggen meestal op een berghelling. Hoe hoger de plantage op de berghelling ligt, hoe lekkerder de thee wordt.

Landen met veel theeplantages zijn bijvoorbeeld India, China, Sri Lanka en Kenia.

3. Hoe wonen en werken de mensen die thee verbouwen?

Thee wordt soms met machines geplukt. Maar meestal plukt de boer de blaadjes met de hand. Dat kost heel veel tijd. Er zijn veel mensen nodig om de blaadjes te plukken.

De plantages liggen ver weg van dorpen en steden. De mensen die op de plantage werken, wonen daarom ook bij de plantage. Het hele gezin woont daar en iedereen moet meehelpen. Omdat je met thee plukken weinig geld verdient. Er is geen kinderopvang. Daarom werken soms ook de kinderen op de plantage. Kleine kinderen worden de hele dag op de rug van hun moeder mee gedragen.

De theeplukkers werken lange dagen in de warme zon.  

4. Hoe wordt thee van het theeblad gemaakt?

Van de vers geplukte theebladeren kun je nog geen thee zetten. De bladeren moeten eerst bewerkt worden. Dat gaat in vier stappen:

  1. De eerste stap is verflensen. De bladeren worden in een fabriek op roosters gelegd. Het is 25 graden Celsius in de fabriek. Door de hoge temperatuur verwelken (= verflensen) de bladeren. De bladen verliezen veel vocht en ze worden zacht en soepel. 


  2. De tweede stap is rollen . De bladeren worden gerold tussen twee platen. Er komt nu sap uit de bladeren. Daarna worden de bladeren in stukjes gebroken.
  3.  

  4. De derde stap is fermenteren . Er wordt warme, vochtige lucht door de stukjes blad geblazen. De stukjes worden roodbruin.




  5. De vierde is drogen. De temperatuur wordt nog hoger en de stukjes theeblad worden helemaal droog. De blaadjes zijn nu zwart van kleur. Dan wordt de thee gesorteerd op grootte. Dit gebeurt met een zeef.

 


Van 100 kilo geplukte blaadjes blijft maar 20 kilo thee over! Na het zeven wordt de thee verpakt. Het gaat in kisten of in papieren zakken.

De fabriek om thee te maken, staat in het land waar de theeplanten groeien.

Daarna gaat de thee naar verschillende landen. Er gaat veel thee naar Nederland. Een deel van de thee wordt hier in de winkel verkocht. Het andere deel wordt weer naar andere landen geëxporteerd.

5. Hoe komt thee naar Nederland?

De thee wordt in kisten of zakken verpakt. Een vrachtwagen brengt de thee naar de haven. Een vrachtschip brengt de thee naar Nederland.

Thee komt als bewerkte, zwarte thee naar Nederland.

6. Wie verdienen er aan thee en hoeveel?

Er zijn heel veel mensen aan het werk voor het kopje thee dat jij drinkt. De eigenaar van de theeplantage. De theeplukkers, theebewerkers, de inpakkers, de vervoerders. De theeproevers in Nederland, de mensen die de supermarkt werken…

Al deze mensen verdienen een beetje aan de thee.

De prijs van thee hangt af van hoeveel thee er in de hele wereld verbouwd is. Hoe meer thee er is, hoe goedkoper het wordt.



De mensen die de thee plukken op de plantages verdienen vaak erg weinig.
Daarom is er ook thee met een speciaal keurmerk. Bijvoorbeeld van de organisatie Max Havelaar. Max Havelaar zorgt ervoor dat de theeplukkers een beter loon krijgen. En dat er beter voor hun gezondheid wordt gezorgd. Deze keurmerk-thee is iets duurder. Maar veel beter voor de theeplukkers!


7. Wat is de geschiedenis van thee?

De geschiedenis van de thee begon vijfduizend jaar geleden in China. Boeddhistische monniken leerden in China thee kennen. De monniken reisden rond en zo verspreidden zij het gebruik buiten China.


In 1610 brengt een Nederlands zeilschip de eerste lading thee naar Europa.
Door de lange reis was thee lange tijd erg duur. Alleen rijke mensen konden thee betalen . Halverwege de 18e eeuw werd thee goedkoper. Steeds meer mensen konden thee betalen en gingen dus ook thee drinken.

8. Hoe gebruiken we thee?

Nederlanders drinken veel thee. 63% van de mensen drinkt regelmatig thee. Je kunt thee warm en koud drinken.

Thee zetten

Om een kopje thee te kunnen drinken moet je het eerst maken.

Dit heet thee zetten. Eerst kook je wat water. Je doet een theezakje of losse theeblaadjes in een theepot of een kopje. Voorzichtig giet je het kokende water in de theepot. Je laat de thee een paar minuten trekken. En dan: een lekker kopje thee!

Theesoorten

In de winkel zijn veel verschillende theesoorten te koop. Je kunt verschillende mengsels van thee kopen, die uit verschillende landen komen.

Ook is er thee-met-een-smaakje te koop, zoals vruchtenthee. Aan deze thee is een  aroma (smaakstof) toegevoegd.

Je hebt ook kruidenthee. Deze is niet van theeblaadjes gemaakt, maar van kruiden.

Groene thee is thee waarvan de blaadjes niet zijn gefermenteerd (zie punt 4). Rooibosthee is eigenlijk geen thee. Het zijn blaadjes van de rooibosplant.

 

Recept

Op een warme zomerdag is een glas ijsthee natuurlijk erg lekker!

Een recept voor ijsthee:

  • Maak sterke thee (vier zakjes in een pot) en laat de thee afkoelen in de koelkast.
  • Pers een citroen uit en doe het sap erdoorheen.
  • Doe er eventueel ook suiker bij.
  • Meng vlak voor het opdrinken 1 deel van dit mengsel met 1 deel ijs en 1 deel koud water.

Om te variëren kun je pepermuntblaadjes toevoegen. Ook kun je behalve citroensap een ander sap toevoegen, zoals sinaasappel- of grapefruitsap.

 

9. Leuke verhalen over thee.

Geschiedenis van thee

De geschiedenis van thee is in China begonnen. Keizer Shen Nung wilde zich tijdens een boswandeling opfrissen. Er dwarrelden enkele blaadjes van de Cameliaplant in zijn waterkom. De keizer rook de lekkere geur van het water en de blaadjes en hij nam er een slok van. De thee was ontdekt.

 

Over de hele wereld

Thee is een werelds drankje. Het is één van de oudste en populairste dranken ter wereld en wordt bijna overal gedronken. De manier waarop de thee gedronken wordt, verschilt per land.

In Tibet doen ze hele vette melk in de thee.

De Engelsen drinken 'afternoon tea', waarbij ze cake, jam en slagroom serveren.

In Japan is er weer een ander ritueel. De gastheer heeft de thee in een kom bij de haard gezet. De belangrijkste gast kruipt nu naar de kom, knikt naar zijn medegasten en neemt drie slokken. Deze persoon geeft de kom door aan zijn medegasten. De gast laat uit respect voor zijn gastheer - al slurpend - merken dat de drank hem erg goed bevalt.