INFOBLAD KOKOS

 

1. Hoe groeit kokos?

De kokosplant is een palm. De plant kan wel 20 tot 30 meter hoog worden. De bladeren zijn zo gevormd dat regenwater snel naar de stam loopt. Ze werken als een grote trechter om meer water op te kunnen vangen.

Na ongeveer zeven jaar gaat de plant bloeien. De bloemen zijn twee meter lang. Ze hangen onder de bladeren. Uit de bloemen ontstaan de vruchten, de kokosnoten.

De kokosnoot die wij kennen is klein en bruin. Maar er zit eerst nog een dikke laag omheen. Daar zit veel lucht in. Door de lucht kan de kokosnoot drijven. Dat is handig voor de verspreiding. De kokosnoten vallen van de palm in de zee en drijven naar een andere plek. Waar een noot op het land terecht komt kan een nieuwe palm groeien.  

De kokospalm kan 80-100 jaar worden. Eén palm maakt 80 tot 125 noten per jaar.

Na ongeveer een half jaar aan de boom is een kokosnoot rijp. Dan kun je hem plukken. Je kunt ook wachten tot hij vanzelf afvalt…  

 

2. Waar groeit kokos?

De kokospalm groeit in landen rond de evenaar: in tropische landen. Hij groeit vooral op eilanden en langs kusten. Het moet er warm zijn: tussen 27 en 32 graden. De lucht moet vochtig zijn.

 

Kokospalmen groeien ook in het binnenland, bijvoorbeeld rond grote meren in Afrika. Ze zijn daar door mensen naartoe gebracht.  

Kokospalmen groeien vooral in Azië, Afrika en Amerika. Landen met veel kokospalmen zijn de Filippijnen, Indonesië, India, Tanzania en Mexico.

 

3. Hoe wonen en werken de mensen die kokos verbouwen?
Hoe verschilt dat van jouw leven?

Kokosnoten groeien vooral in landen die armer zijn dan Nederland. De mensen wonen in kleine huisjes of hutten. De kokosnoten worden met de hand geoogst. Sommige mensen verkopen de kokosnoten in een klein stalletje langs de weg of op het strand.

Als jij een kokosnotenplukker zou zijn, zou je de hele dag in kokospalmen klimmen. Of je zou met een mes aan een lange stok de noten vanaf de grond van de boom snijden. Of misschien zou je een aap hebben, die de noten voor je kan plukken. Dan zou je op de fiets, met een groep mannen en apen door het land trekken. Op zoek naar mensen die je willen betalen om kokosnoten te plukken.

 

 

 

 

 

4. Hoe wordt kokos uit de kokosnoot gemaakt?

 Er zijn drie manieren om een kokosnoot in handen te krijgen:

  • Je kunt wachten tot hij vanzelf uit de boom valt.

  • Je kunt ook in de boom klimmen en de noot afsnijden. Dan kun je ongeveer 25 bomen oogsten per dag.

  • De derde manier op de grond blijven staan en de noot afsnijden met een mes aan een lange stok van bamboe.Je kunt dan wel 250 bomen aan per dag.

 

 

In sommige delen van de wereld worden kokosnoten geoogst door getrainde apen! In Thailand hebben ze zelfs opleidingsscholen voor apen. En er worden elk jaar wedstrijden gehouden wie het snelst kan oogsten.

Nadat de noten zijn geplukt, wordt de dikke groene buitenste schil eraf gehaald.

Dan worden ze open gehakt (gekloofd)   en in de zon gedroogd. Het witte, droge ‘vruchtvlees', wordt uit de schil gestoken en gedroogd. Het vruchtvlees heet dan kopra.  

Behalve het vruchtvlees kun je nog meer met de kokosnoot. In de kokosnoot zit vocht. Dit kun je drinken. En van de kokosschil wordt kokostouw gemaakt. Daar kun je bijvoorbeeld kokosmatten van vlechten.

Een deel van de kokos wordt verwerkt in het land waar de kokos groeit. Een ander deel komt als kokosnoot of kopra (gedroogd vruchtvlees) naar Nederland en wordt hier verwerkt tot kokosolie of andere kokosproducten.

 

5. Hoe komt kokos naar Nederland?

Kokos komt per schip, trein, vrachtwagen of vliegtuig naar Nederland.  Dit hangt af uit welk land het komt.

Kokos komt in verschillende vormen naar Nederland. Hele kokosnoten zitten in zakken met ongeveer 80 noten.

Kopra (gedroogd vruchtvlees) komt in containers of in zakken.

Kokosolie zit in tanks. Kokosvezel komt in balen.

De overtocht per schip van de Filippijnen naar Rotterdam duurt ongeveer vier weken.

 

6. Wie verdienen er aan kokos en hoeveel?


 

7. Wat is de geschiedenis van kokos?

De kokospalm komt volgens sommigen oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië. Anderen denken dat de kokospalm het eerst in Zuid-Amerika groeide.

In Nieuw-Zeeland zijn fossiele plantendelen gevonden die heel erg op de kokospalm lijken. Die planten groeiden daar al meer dan 15 miljoen jaar geleden.

Vroeger werd de kokospalm ook wel klapperboom genoemd. Kokosmelk noemde men toen klappermelk.

 

8. Hoe gebruiken we kokos?

In Nederland eten we vooral het vruchtvlees van de kokosnoot. Je kunt hele kokosnoten kopen bij de groenteboer. We eten ook producten waarin kokos is verwerkt. Denk maar aan: kokosbrood (broodbeleg) en de bounty.

 Maar behalve de kokos uit de kokosnoot, kan er nog veel meer met de kokosnoot en de kokospalm   Bijna elk onderdeel van de kokospalm wordt gebruikt.

Kokosolie

Uit het gedroogde vruchtvlees van de kokosnoot (de kopra) wordt kokosolie bereid. Deze olie wordt gebruikt om in te bakken en om ijs, chocolade en margarine temaken. Het wordt ook gebruikt in zeep, want het schuimt lekker!

Kokosvezel

De schil van de kokosnoot heeft lange stevige vezels.   De vezels worden gebruikt om touw van te maken en matten.

 

Kokosmelk

Kokosmelk is niet het vocht dat in een kokosnoot zit, maar een melkwitte vloeistof die gemaakt wordt uit geraspt kokosvlees. Kokosmelk (of klappermelk) wordt veel gebruikt in Aziatische gerechten en is bij toko's kant-en-klaar verkrijgbaar in blikjes.

 

 

 

Overige producten

In de landen waar de palm groeit maken ze van de harde bruine binnenschil huisraad en brandstof. Uit een halve lege schil kun je prima drinken. En je kunt de schil ook verbranden; dan kun je er op koken.

Ook de kokospalm (de boom) zelf wordt gebruikt. Met de stammen kun je een hut of huis bouwen. En de bladeren worden gebruikt als dakbedekking. Of ze worden gevlochten tot matten.

Recept voor bounty-paradijs-toetje.

Nodig:

  • 1 liter Yoghurt

  • 1/8 liter slagroom

  • 6 bounty’s

Bereiding:

  • Klop de slagroom

  • Snijdt de bounty’s in stukjes

  • Mix Yoghurt, slagroom en bounty’s luchtig door elkaar: smullen maar!

 

9. Leuke verhalen over kokos.

De legende van de kokosboom.

Lang geleden was er een Chamorro-familie van de Achotestam. De familie had een mooie jonge dochter die door iedereen van de stam bewonderd werd.

Op een dag kreeg het meisje erge dorst. Ze wilde het sap van een speciale vrucht drinken. Iedereen ging op zoek naar de vrucht die zij beschreef, maar niemand kon hem vinden.   Het meisje werd erg ziek en ging dood.

Haar vader begroef haar op een heuvel met uitzicht op het dorp. Hij zette een prachtige steen op haar graf en de mensen bedekten het graf met veel schitterende bloemen.

Op een dag merkten de dorpelingen dat er een vreemde plant groeide op het graf van het meisje. Ze dachten dat het een magische plant was en bouwden een hutje om de plant te beschermen.

Na vijf jaar was de plant wel 10 meterhoog geworden. Er zaten vreemd uitziende vruchten aan. Eén van de vruchten viel op de grond en barstte open.

De vader van het meisje riep zijn vrouw om de vrucht te eten. Zij zei dat de vrucht zoet smaakte en ze noemde de vrucht kokosnoot.

De kokosnoot werd één van de vele voedselbronnen van de Chamorro-stam.

De legende van de drie-ogige kokosnoot.
Zij kijken uit voor jou!

Volgens een legende uit Fiji hoef je niet op te passen voor vallende kokosnoten. Zij kijken uit voor jou. De legende zegt dat God de kokosnoot drie ogen gegeven heeft, de drie donkere plekken aan één van de uiteinden. Elk oog heeft zijn eigen taak: eentje kijkt naar links, eentje naar rechts en de derde kijkt omlaag om er zeker van te zijn dat niemand onder de boom loopt wanneer de noot besluit te vallen. Het zou erg veel pijn doen om een kokosnoot op je hoofd te krijgen, maar dankzij de drie ogen gebeurt dit bijna nooit (nou ja…. volgens deze legende dan….. ;-)