Infoblad Katoen

 

1. Hoe groeit katoen?

Katoen groeit aan een plant. De gekweekte planten zijn vaak niet hoger dan een meter. Dat is handig voor de pluk.

De katoenplanten bloeien elk jaar. Als de bloemen uitgebloeid zijn, komen er vruchten aan de plant. Als de vruchten rijp zijn springen ze open. Het lijken dan net wattenbolletjes. Dit heet katoenpluis. In de pluis zitten zaden. Van de pluis wordt later katoen gemaakt.

 

 

 

 

 

 

2. Waar groeit katoen?

Katoenplanten hebben veel zon en warmte nodig. Ze hebben ook veel water nodig. Katoenplanten groeien vooral in tropische en sub-tropische landen.

Bijvoorbeeld in Senegal, India en Pakistan. Maar ook veel in Amerika en China. Katoenplanten groeien op grote plantages.

 

 

 

3.Hoe wonen en werken de mensen die katoen verbouwen?
Hoe verschilt dat van jouw leven?

Katoen wordt meestal met de hand geplukt. Dat is zwaar werk. Je moet veel bukken en lang in de zon staan. Maar de katoenpluis is gelukkig niet zwaar om te tillen!

Als de mensen met de hand plukken, plukken ze  alleen de rijpe vruchten. Zo krijg je hele goede kwaliteit katoen.

 

 

Soms wordt de katoenpluis ook met machines geplukt. Dan zitten er ook stengels bij. En de rijpe en onrijpe katoenpluis zitten door elkaar. Daardoor krijg je minder goede katoen. Maar het is wel veel makkelijker natuurlijk.

 

 

 

4. Hoe wordt de katoen verwerkt?

De plukkers brengen de geplukte katoenpluis eerst naar het dorp. Daar spreiden ze de katoen uit op matten. Zo kan de katoen drogen in de zon. Daarna maken ze er grote bundels van. Die gaan naar de fabriek.

In de fabriek worden de zaden uit het pluis gehaald. Daarna wordt de katoenpluis gekamd. Zodat de draadjes een beetje loskomen.

Na het kammen gaan ze de katoen spinnen. Door het spinnen krijg je een draad: de katoendraad. Soms wordt de draad geverfd.

Van de draad worden stoffen gemaakt. Dit doen ze door te weven of te breien. Dit gebeurt met machines.

 

 

 

 

5. Hoe komt katoen naar Nederland?

Katoen komt meestal pas naar Nederland als het al verwerkt is tot een lap stof. Of zelfs al tot kleding. De stof en kleding komt per schip of vliegtuig naar Nederland.

Katoenpluis komt ook wel naar Nederland. Vooral voor bloemwinkels. Katoenpluis wordt meestal met het vliegtuig vervoerd.

 

 

 

 

 

 

6. Wie verdienen er aan en hoeveel?

De prijs van katoen verschilt per jaar. Het hangt af van hoeveel katoen er verbouwd is. In een goed katoenjaar is er veel katoen. Maar dat betekent een lagere prijs voor de boeren.

Meestal verdienen de kleinere boeren in Afrika niet zo veel aan de katoen. Zij hebben geen grote plantages. Zij hebben dus niet zo veel katoen om te verkopen. Maar ze moeten er vaak wel met hun hele gezin van leven.  

In Amerika heb je hele grote plantages. Hier oogsten ze dus veel katoen. Deze grote bedrijven verdienen daarom meer.

Bij de katoenteelt worden heel veel giftige bestrijdingsmiddelen gebruikt. Dat is niet goed voor het milieu en ook niet voor de katoenplukkers. Ze kunnen er ziek van worden.

Er is ook katoen met een keurmerk. Dit noemen we eerlijke katoen. Bij deze katoen worden zo min mogelijk giftige stoffen bij gebruikt. De boeren die deze katoen telen, krijgen er ook altijd een vaste prijs voor. Dus ook als er een jaar veel katoen is geteeld, krijgen zij een goede prijs.

 

7. Wat is de geschiedenis van katoen?

Onderzoekers denken dat Egyptenaren misschien 14.000 jaar geleden al katoen hadden.  Maar helemaal zeker weten we het niet.

We weten wel zeker dat katoen in India al heel lang bestaat. 3000 jaar geleden werd in India al katoen verbouwd. Ook toen gebruikten ze katoen om kleding van te maken.

Een Griekse geschiedkundige schreef 3000 jaar geleden over India: "Er zijn daar bomen met een soort wol die mooier en beter is dan die van schapen. De Indiërs maken hun kleren van deze boomwol."

India was toen één van de belangrijkste productie-landen van katoen.

In de 18 e eeuw vonden ze in Engeland de spin-machine uit. Daardoor kon ineens veel makkelijker garen worden gesponnen. Vooral in Engeland werd toen veel katoen gesponnen en tot stof geweven.

 

8. Hoe gebruiken we katoen?

De katoenpluis gebruiken we voor het maken van katoenen stoffen. Van deze stoffen wordt kleding gemaakt. Veel kleding is van katoen. Kijk maar eens op het label in je T-shirt of broek.

Ook hand- en theedoeken zijn vaak van katoen gemaakt. En watten natuurlijk!

De katoenpluis wordt soms ook gebruikt voor heel andere dingen. Zoals bijvoorbeeld vloerbedekking. En het zit zelfs in autoruiten!

De katoenzaden worden gebruikt als veevoer. En ze maken er ook wel zeep van en zelfs dekens! De beste zaden worden gebruikt om nieuwe katoenplanten mee te zaaien.

 

9. Leuke verhalen over katoen

Voor één T-shirt is 250 gram katoen nodig. Hoeveel katoenpluis-bolletjes zouden dit zijn?

Gezegdes met katoen:                              

Geef hem van katoen! = zet ‘m op, doe je best!

 

10. Links

http://www.solidaridad.nl/kleding.html